Lò hơi nấu rượu: cấp hơi cho tháp chưng cất bằng củi hoặc điện

Các dòng lò hơi nhận yêu cầu

Lò hơi được chọn theo tháp nó phải nuôi, không chọn rời. Chúng tôi nhận yêu cầu ba dòng, cấu hình chi tiết và giấy tờ kỹ thuật của thiết bị được ghi trong báo giá:

• Lò hơi đốt củi cỡ nhỏ — cấp hơi cho tháp hoặc nồi gia nhiệt bằng hơi, hệ khoảng 100–300 kg nguyên liệu mỗi mẻ.
• Lò hơi củi hoặc đa nhiên liệu công nghiệp — cho dây chuyền lớn, hệ khoảng 500–1.200 kg nguyên liệu mỗi mẻ.
• Nồi hơi điện — tạo hơi bằng điện, chọn theo công suất điện cơ sở đang có; hợp nơi cấm đốt hoặc muốn khu nấu sạch khói.

Để chúng tôi tính cấu hình, hãy gửi: tháp hoặc nồi đang dùng (hoặc định mua), số kg nguyên liệu mỗi mẻ, số mẻ mỗi ngày, loại nhiên liệu có sẵn và nguồn điện 1 pha hay 3 pha.

Lò hơi làm gì trong hệ chưng cất

Sơ đồ trên là ảnh minh họa; ảnh thiết bị thật gửi kèm báo giá. Một hệ dùng lò hơi có các phần chính:

• Buồng đốt hoặc bộ gia nhiệt điện — nơi sinh nhiệt, tách hẳn khỏi khu chưng cất.
• Thân lò chứa nước — nước được đun sôi thành hơi.
• Bơm và bình nước cấp — bù lượng nước đã hóa hơi. Nước cấp nên được xử lý để hạn chế cáu cặn bám thân lò.
• Van an toàn, áp kế, ống thủy báo mức nước — các thiết bị bảo vệ bắt buộc phải có và phải hoạt động; không được tháo hay chèn kẹt.
• Đường ống hơi và van điều chỉnh — đưa hơi tới vỏ gia nhiệt hoặc ống xoắn của nồi, người vận hành chỉnh lượng hơi để chỉnh tốc độ chưng.
• Bẫy hơi và đường hồi nước ngưng — tách nước ngưng ra khỏi vỏ gia nhiệt, đưa về bình nước cấp.
• Ống khói (với lò đốt củi) — đưa khói lên cao, xa khu chứa rượu.

Được lợi trước hết ở nhiệt: hơi bao khắp vỏ nồi nên đáy ít khê, và người nấu chỉnh bằng van thay vì rút củi. Khói và lửa nằm ở khu lò, cách xa hơi cồn, nên khu chưng cất an toàn cháy hơn. Một lò có thể cấp hơi cho nhiều nồi, tháp hoặc cho cả khâu hấp nguyên liệu, rửa thiết bị.

Đổi lại, cơ sở phải quản lý thêm một thiết bị chịu áp lực, kèm thủ tục và người đứng lò có chứng nhận. Khoản này cần đưa vào dự toán ngay từ đầu.

An toàn lao động: kiểm định, khai báo, huấn luyện

Phần này tóm lược văn bản pháp luật công khai (đường dẫn ở cuối trang), chỉ để bạn biết cần chuẩn bị gì; câu trả lời cuối cùng thuộc về đơn vị kiểm định.

• Nồi hơi thuộc danh mục yêu cầu nghiêm ngặt. Theo quy định hiện hành về máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, nồi hơi được xếp vào danh mục theo áp suất làm việc định mức. Tiêu chí là áp suất, không phải nhiên liệu, nên nồi hơi điện vượt ngưỡng cũng nằm trong danh mục như lò đốt củi. Ngưỡng cụ thể hãy hỏi đơn vị kiểm định theo văn bản đang áp dụng.
• Kiểm định lần đầu và lặp lại. Điều 31 Luật số 84/2015/QH13 buộc thiết bị trong danh mục được một tổ chức kiểm định kỹ thuật an toàn lao động kiểm tra trước khi chạy, rồi kiểm lại theo chu kỳ suốt thời gian dùng.
• Khai báo với tỉnh. Điều 30 yêu cầu báo cho cơ quan chuyên môn cấp tỉnh lúc bắt đầu dùng và lúc thải bỏ thiết bị, đồng thời định kỳ kiểm tra, bảo dưỡng và giữ tài liệu kỹ thuật an toàn.
• Người đứng lò có thẻ an toàn. Theo Điều 14, chủ cơ sở phải cho người đứng lò học huấn luyện và cấp thẻ an toàn rồi mới giao việc.
• Quy chuẩn kỹ thuật. Nồi hơi, bình chịu áp lực còn chịu quy chuẩn kỹ thuật quốc gia riêng về đăng ký, kiểm định và điều kiện của người vận hành; đơn vị kiểm định sẽ nói rõ quy chuẩn đang áp dụng.

Các văn bản này có thể được thay thế. Trước khi đặt lò, bạn nên gọi một đơn vị kiểm định để hỏi quy định hiện hành, phí và thời gian kiểm định lần đầu, rồi mới chốt ngày chạy mẻ đầu.

Cách chúng tôi làm khi nhận yêu cầu: không chào lò "miễn kiểm định"; đề nghị nhà cung cấp ghi rõ áp suất làm việc định mức, giấy tờ kỹ thuật và nhãn thiết bị trong báo giá; không khuyến khích chọn lò áp thấp chỉ để né thủ tục, vì thiết bị sinh hơi nào cũng có nguy cơ bỏng, nổ nếu lắp hoặc vận hành sai.

Vận hành một mẻ với lò hơi

Thứ tự dưới đây là khung chung theo kinh nghiệm người bán; thao tác chi tiết luôn theo quy trình vận hành của nhà sản xuất lò:

1. Kiểm tra trước khi đốt: mức nước trong ống thủy, van an toàn, áp kế, đường nước cấp.
2. Nạp liệu vào nồi hoặc tháp, đậy kín, mở nước làm mát bộ ngưng.
3. Khởi động lò, chờ áp hơi lên tới mức vận hành theo quy trình.
4. Mở dần van hơi vào vỏ gia nhiệt; giữ hơi nhỏ khi rượu sắp ra giọt đầu để tách phần đầu gọn.
5. Hứng phần đầu riêng, phần giữa làm thành phẩm, phần đuôi riêng, đo độ cồn bằng cồn kế.
6. Đóng van hơi, dừng lò theo trình tự, ghi sổ vận hành: áp suất, mức nước, giờ đốt, sự cố.
7. Vệ sinh nồi, xả đáy lò theo lịch của nhà sản xuất.

Chọn đúng dòng lò hơi

Dòng	Hợp với	Cần chuẩn bị
Lò hơi củi cỡ nhỏ	Cơ sở có tháp hệ khoảng 100–300 kg/mẻ, củi rẻ	Khu lò riêng, ống khói, người vận hành có thẻ an toàn
Lò hơi củi, đa nhiên liệu công nghiệp	Dây chuyền hệ khoảng 500–1.200 kg/mẻ	Nhà lò, kho nhiên liệu, xử lý nước cấp, kế hoạch kiểm định
Nồi hơi điện	Nơi điện 3 pha đủ mạnh, cần khu nấu sạch khói	Tính công suất điện, tủ điện, kiểm định nếu thuộc danh mục

Dưới khoảng 100 kg mỗi mẻ, lò hơi thường không đáng chi phí và thủ tục; nồi nấu rượu điện hoặc nồi nấu rượu bằng củi đơn giản hơn. Để so cả ba hướng nguồn nhiệt theo cỡ mẻ, xem trang lò nấu rượu.

Giá lò hơi nấu rượu

Liên hệ báo giá. Giá lò hơi phụ thuộc sản lượng hơi cần cho tháp, áp suất làm việc, nhiên liệu, phụ kiện đường ống, xử lý nước và phạm vi kiểm định lần đầu. Khi so báo giá, hãy so cùng phạm vi: báo giá chỉ có thân lò luôn thấp hơn báo giá có đủ đường ống và thiết bị an toàn. Giá tham khảo các tháp chưng cất xem ở bảng giá.